Zeeuwse Praktijkmakers – Portret 4: Femke van der Poel - POH GGZ in Kortgene en Colijnsplaat

Wie bij Femke van der Poel aanschuift, merkt het meteen: hier geen afstandelijke zorgverlener, maar een betrokken professional die naast je gaat zitten. Letterlijk én figuurlijk.

Al zo’n vijftien jaar werkt ze als praktijkondersteuner GGZ, waarvan de afgelopen jaren via De huisartsenconnectie op de Bevelanden. Ze woont op Schouwen-Duiveland, heeft een rijk gezinsleven en zet zich ook buiten haar werk in voor thema’s rond zingeving. “Ik vind dat ik een rijk leven heb en dat helpt me ook in mijn werk.”

Een kijkje in iemands wereld

Wat haar destijds aantrok in de rol van POH GGZ? Ze zegt het met één woord: “De laagdrempeligheid. Dat je op een laagdrempelige manier ondersteuning kan bieden aan mensen. Maar zeker ook de korte samenwerkingslijnen die je met iedereen hebt in zo’n kleinere organisatie als een huisartsenpraktijk, dat vind ik heel prettig.” 

“In de huisartsenpraktijk kom je alles tegen. Van burn-outklachten en angst tot relatieproblemen, depressie, eenzaamheid en zelfs burenruzies. Mensen gunnen mij een kijkje in hun wereld. Dat vind ik iedere dag weer bijzonder.”

Femke ziet gemiddeld acht tot negen mensen per dag. Ieder met een eigen verhaal. Soms komen ze met de duidelijke vraag: ‘Los het op. Geef me een pil.’  Maar meestal blijkt het ingewikkelder.

“Je loopt een stukje mee en als mensen dan uiteindelijk zelf hun weg terugvinden, dat is zo mooi en waardevol.”

“Het is geen quick fix. We maken samen een puzzel. Waar zit de veerkracht? Wat lukt nog wél? Ik kijk niet alleen naar wat ziek is, maar juist naar wat gezond is.”

Dat maakt haar werk betekenisvol. Als iemand die vastzat in somberheid of paniek langzaam weer licht en lucht ervaart, weet ze waarvoor ze het doet. “Je loopt een stukje mee en als mensen dan uiteindelijk zelf hun weg terugvinden, dat is zo mooi en waardevol.”

De kracht van tijd en nabijheid

Binnen de huisartsenpraktijk heeft Femke een eigen rol. Waar de huisarts vaak vijf tot tien minuten heeft, kan zij een half uur of langer nemen. Die tijd maakt verschil.

“Die ruimte om echt te luisteren, door te vragen, stiltes te laten vallen, dat is belangrijk. En we ontlasten de huisarts. Psychosociale vragen kunnen hier landen, zodat de huisarts zich op andere medische zaken kan richten.”

De samenwerking is laagdrempelig. Even sparren bij de koffietafel, een korte vraag tussendoor, samen overleg plannen. “Dat is gegroeid. In het begin voelde ik me soms een beetje ‘ingevlogen’. Maar inmiddels hoor ik echt bij het team.”

Tegelijkertijd is ze in dienst van De huisartsenconnectie. Die brugfunctie ervaart ze als een verrijking.

“Ik heb mijn vaste intervisiegroep met andere POH GGZ collega’s. Daar kunnen we open bespreken waar we tegenaan lopen. Dat is goud waard. Soms stuur ik een berichtje in de groep of bel ik even met de praktijkmanager. Die korte lijnen maken het verschil.”

De afgelopen periode maakte Femke meerdere keren gebruik van het verkennend gesprek. Een manier om mensen met complexe problematiek sneller en breder te helpen.

“Als het een brei wordt van mentale klachten, relationele problemen, werk, geldzorgen, dan weet ik: dit vraagt om meer dan alleen mijn spreekkamer.”

Een verkennend gesprek duurt ongeveer anderhalf uur. Aan tafel zitten professionals vanuit de GGZ en het sociaal domein. De patiënt mag iemand meenemen, een partner of familielid. Samen brengen ze de situatie zorgvuldig in kaart.

“Er wordt breed gekeken. Niet alleen: moet iemand naar de specialistische GGZ? Maar ook: wat speelt er in wonen, werk, financiën? Waar zit de prioriteit? Wat kan eerst?”

Na afloop komt er een advies terug naar de huisartsenpraktijk. Soms volgt een verwijzing naar specialistische GGZ, soms wordt het direct opgepakt door maatschappelijk werk. Femke blijft betrokken en monitort hoe het verder gaat.

“Het is geen wondermiddel, maar het helpt om beter te bepalen welke zorgvragen thuishoren in de specialistische GGZ. En mensen voelen zich sneller gehoord.”

In een tijd van lange wachtlijsten ziet ze dat als een belangrijke stap. “Het geeft hoop. En dat is soms al het halve werk.”

De kracht van herkenning

Als Femke vooruitkijkt, ziet ze nog meer kansen om zorg slimmer en menselijker te organiseren. Ze is een groot pleitbezorger van ervaringsdeskundigheid.

“Mensen die zelf iets hebben doorgemaakt, bijvoorbeeld een depressie of verslaving, kunnen van onschatbare waarde zijn voor anderen. Zij spreken een taal die soms net anders binnenkomt.”

Volgens haar kan juist die herkenning drempels verlagen en hoop geven. Initiatieven waarin ervaringsdeskundigen een rol spelen, zoals herstelgerichte programma’s en laagdrempelige bijeenkomsten, passen daar goed bij.

“Niet alles hoeft in de specialistische GGZ opgelost te worden. Soms zit de kracht in herkenning, in samen optrekken, in weten: ik ben niet de enige. Een mooi voorbeeld vind ik Hersteltalent. Door het bieden van begeleiding, cursussen en de laagdrempelige inloopcentra maken ze echt verschil in het leven van mensen.”

In combinatie met het verkennend gesprek, waarin al breder wordt gekeken dan alleen medische zorg, ziet ze daar een logische volgende stap. “Hoe meer we samenwerken en gebruikmaken van verschillende perspectieven, hoe beter we kunnen aansluiten bij wat iemand écht nodig heeft.”

Menselijkheid boven alles

In haar vijftien jaar ervaring heeft Femke één belangrijke les geleerd.

“We zijn allemaal maar gewoon mensen.” Waar in haar opleiding nog sterk werd gesproken over professionele distantie, kiest zij bewust voor verbinding. Professioneel, maar menselijk.

“Vroeger dacht ik: ik ben de therapeut en jij de cliënt. Nu denk ik: jij zit toevallig daar en ik hier. Maar we delen dezelfde menselijkheid. Soms heeft iemand het gewoon zwaarder in het leven. Dan is het fijn om samen te kijken.”

Femke vat haar werk samen in drie woorden: vertragen, verzachten en soms prikkelen.
 “De wereld is hard. Mensen zijn vaak hard voor zichzelf. Soms moet je vertragen. Soms iemand juist een zetje geven. Maar altijd met zachtheid.”

Vertragen, verzachten en verbinden vormen de rode draad in Femke's werk. Met aandacht en gelijkwaardigheid loopt ze een stukje mee, zodat mensen hun eigen veerkracht weer terugvinden. Maar wie is Femke nog meer?

• Waar ben je het meest trots op? “Dat mensen mij hun vertrouwen geven. Dat ik met ze mag meelopen en dat we samen een weg vinden.”

• Hoe blijf jij positief gezond? “Door mijn balans goed te bewaken. Zingen, wandelen in de natuur, sporten en op tijd stilstaan bij wat ik zelf nodig heb.”

• Favoriete plek om tot rust te komen: “Buiten, in de natuur. Al wandelend of tuinierend.”

• Mooiste les uit de zorg: “Altijd de mens blijven zien.” 

• Wat geeft jou energie? “Zingen en samen iets opbouwen, zoals het koor dat we zijn gestart. En mensen die weer licht zien in hun eigen leven.”

• Wat wil je collega’s meegeven? “We mogen trots zijn op het werk dat we doen. We doen waardevol werk en in Zeeland zijn we met een mooie groep collega’s. Allemaal verschillend, maar met dezelfde basis.”

• De huisartsenconnectie in één woord: “Verbinding. Dat past gewoon.”