
De uitbreiding in haar functie vormt een onderdeel van het programma Meer Tijd voor de Patiënt. Hier wordt gekeken naar taakverdeling binnen de praktijk. Voor Judith betekent MTVP niet automatisch dat ieder consult langer moet worden. Het gaat er ook om dat je binnen een praktijk kritisch kijkt naar de beschikbare tijd, deskundigheid en taakverdeling.
Wie moet deze patiënt eigenlijk zien? Welke zorgvraag kan een doktersassistent met aanvullende scholing zelfstandig oppakken? En waar is de expertise van de huisarts echt nodig? Door die vragen als team te stellen, ontstaat ruimte.
Het begint al aan de telefoon
Die andere manier van werken begint voor Judith bovendien niet pas wanneer een patiënt haar spreekkamer binnenkomt. Dankzij de aanvullende kennis uit haar opleidingen kan ze ook tijdens de triage gerichter adviseren. Sommige vragen kan ze telefonisch afhandelen. Is er toch een beoordeling nodig, dan kan ze een patiënt in veel gevallen direct op haar eigen spreekuur plannen.
Zo ontstaat een kortere lijn tussen de eerste hulpvraag en de professional die deze kan beantwoorden. Dat heeft niet alleen voordelen voor de huisarts. Ook voor Judith zelf maakt het haar functie inhoudelijk rijker. Ze volgt een patiënt niet alleen vanaf het eerste telefoontje, maar kan soms ook zelf de beoordeling en behandeling uitvoeren.
“Ze belde zelf al eerder terug om te zeggen hoe blij ze ermee was. Daar doe je het voor.”
Méér ruimte voor een gesprek
Binnen haar werk als SOV merkt Judith dat tijd weer op een andere manier van waarde kan zijn. Tijdens het vrouwenspreekuur begeleidt ze onder andere vrouwen met overgangsklachten en jongeren met vragen over anticonceptie, seksuele gezondheid of soa’s.
“Bij de huisarts heb je vaak tien of vijftien minuten. Bij mij is er meer tijd om rustig te bespreken wat er speelt.”
Die extra ruimte kan juist bij persoonlijke of gevoelige onderwerpen verschil maken. Judith vertelt over een vrouw die al langere tijd pijn en vaginale droogheid ervaarde, maar het lastig vond om hiervoor opnieuw naar de huisarts te gaan. Tijdens het spreekuur kon Judith rustig luisteren, uitleg geven en een behandeling starten.
“Meestal neem ik zelf weer contact op om te vragen hoe het gaat, maar deze patiënte belde zelf al eerder terug om te zeggen hoe blij ze ermee was. Daar doe je het voor.”
Voor Judith laat zo’n ervaring zien dat anders verdelen van zorg niet betekent dat de patiënt minder aandacht krijgt. Integendeel, soms ontstaat juist méér ruimte voor een gesprek doordat de patiënt bij de professional terechtkomt die daarvoor tijd en expertise heeft.
“Ga als huisartsen en assistenten eens samen zitten en bespreek: wat kunnen we voor elkaar betekenen?”
De huisartsenzorg verandert en daarmee verandert ook het werk van de mensen om de huisarts heen. Doktersassistenten krijgen steeds meer mogelijkheden om hun kennis te verdiepen en zelfstandig zorgvragen op te pakken. Judith van Riet werkt als doktersassistent, Spreekuurondersteuner Huisarts (SOH) én Spreekuurondersteuner Vrouwen (SOV) bij Huisartsen Centrum Goes. In een interview vertelt zij wat dat in de praktijk kan betekenen.
In haar werk ziet, behandelt en begeleidt zij zelfstandig patiënten. Voor Judith betekent dat vooral meer verdieping in haar vak. Voor de praktijk betekent het dat kennis en capaciteit anders worden ingezet, waardoor de huisarts meer ruimte houdt voor patiënten met complexere zorgvragen.
Meer uit het vak halen
Als SOH behandelt Judith zelfstandig verschillende veelvoorkomende klachten, zoals oor- en keelklachten, kleine verwondingen, knie- en enkelklachten en kleine trauma’s. Ze beoordeelt de patiënt, stelt binnen de gemaakte afspraken een diagnose en geeft advies of behandeling. Die rol geeft haar de mogelijkheid om veel meer van haar kennis en ervaring in te zetten.
“Je krijgt vertrouwen van de huisarts en kunt tegelijkertijd je eigen ervaring en kennis veel beter inzetten.”
Dat vraagt vanzelfsprekend om duidelijke afspraken. Binnen de praktijk is vastgelegd welke klachten Judith zelfstandig behandelt en op welk moment zij overlegt met de huisarts. Zo blijft de huisarts beschikbaar wanneer dat nodig is, maar hoeft niet iedere zorgvraag automatisch op diens spreekuur terecht te komen.
Juist daarin ziet Judith een belangrijke ontwikkeling voor de huisartsenzorg: beter kijken naar wie welke zorgvraag het beste kan oppakken.
De huisarts hoeft niet overal voor uit het spreekuur
De meerwaarde wordt misschien nog wel het duidelijkst op drukke werkdagen. Komt er tussendoor iemand binnen met een wond die gehecht moet worden of na een val beoordeeld moet worden, dan kan Judith dat in veel gevallen zelfstandig overnemen.
“Voorheen moest de huisarts dan uit het spreekuur komen. Daardoor liep de rest van het spreekuur uit. Nu vang ik die patiënt op, beoordeel ik wat er nodig is en kan de huisarts gewoon doorgaan.”
De winst zit daarmee niet alleen in het aantal patiënten dat Judith zelf ziet. Ook onverwachte verstoringen van het huisartsenspreekuur kunnen anders worden opgevangen.
Judith werkt binnen een HOED constructie in Huisartsen Centrum Goes. Meerdere zelfstandige huisartsenpraktijken werken daar vanuit één locatie. Juist die schaal biedt volgens haar kansen om functies als SOH en SOV verder te ontwikkelen.
De ambitie is om op meerdere dagen een SOH beschikbaar te hebben. Inmiddels volgen ook andere doktersassistenten binnen het centrum de opleiding. Judith begeleidt hen, samen met een collega, bij het verder ontwikkelen van deze rol. Daarmee gaat haar werk inmiddels verder dan haar eigen spreekuur. Ze helpt mee om een andere manier van werken binnen het centrum structureler neer te zetten.
Volgens Judith hoeft niet iedere praktijk precies hetzelfde model over te nemen. Belangrijker is dat huisartsen en ondersteunende medewerkers samen kijken naar wat er binnen hun praktijk mogelijk is. “Ga als huisartsen en assistenten eens samen zitten en bespreek: wat kunnen we voor elkaar betekenen?”
Dat gesprek past volgens haar ook bij Meer Tijd voor de Patiënt. Niet alleen kijken naar agenda’s en consultduur, maar naar het hele team. Welke kennis is er al aanwezig? Waar willen medewerkers zich verder in ontwikkelen? En welke taken hoeven niet noodzakelijk door de huisarts uitgevoerd te worden?
Judith hoopt dat meer praktijken in Zeeland die mogelijkheden gaan onderzoeken. Niet alleen omdat het de huisarts kan ontlasten, maar ook omdat het ondersteunende medewerkers de kans geeft zich verder te ontwikkelen. Daarmee wordt taakdelegatie geen doel op zich, maar een manier om de kwaliteiten binnen een praktijk beter te benutten.
“Ik zie het als een extra service voor patiënten, het scheelt in het spreekuur en ik vind het een enorme verrijking van mijn vakgebied.”
Misschien is dat precies wat haar een Zeeuwse Praktijkmaker maakt. Niet alleen zelf een nieuwe rol oppakken, maar ook kijken hoe je die ontwikkeling verder kunt brengen. Binnen haar eigen praktijk, binnen de HOED constructie en uiteindelijk ook daarbuiten.
Want Meer Tijd voor de Patiënt ontstaat niet alleen door harder of efficiënter te werken. Soms begint het met een veel simpelere vraag: wie kan deze zorg het beste bieden?